Examenstress

Het woord examen of toets volstaat om je tilt te laten slaan. Je voelt letterlijk de spanning door je lijf gieren. Misschien heb je wel buikpijn, hoofdpijn, een krop in de keel, slaap je slecht of je kan met je zelf gewoon geen blijf. Je piekert, je geheugen doet het ineens niet meer en black-outs spelen je parten. Leren lukt niet goed meer. Resultaat: nog meer stress. Ja, stress doet wel wat met je. Hoog tijd dus om er meer over te weten.

2 typische examenstressreacties

Iedereen ervaart stress. Dat is een opluchting. Geef toe: een beetje spanning af en toe kan geen kwaad. Stress is een probleem als het je belemmert. Dan pak je het beter aan. We zien 2 hele typische reacties op stress. Het kan ook anders , maar dit zien we vaak.

Je geeft plankgas

  • Je stort je als een bezeten op het schoolwerk. Je besteedt veel tijd aan studeren maar niet efficiënt.
  • Je werkt uren, zelfs nachten door. Je slaapt minder tot weinig.
  • De examens laten je niet los: je kan niet ontspannen en hebt geen tijd voor iets anders.
  • Examens beheersen alles: opstaan, herhalen, examens afleggen, thuiskomen, leren, eten, leren, herhalen en als het lukt probeer je wat te slapen.
  • Je wordt een emotioneel wrak.

Je blokkeert

  • De stress en de spanning blokkeren je, je durft er niet aan te beginnen.
  • Je vertoont uitstelgedrag, vermijdingsgedrag bij het leren van je lessen.
  • Je probeert de evaluatiemomenten te ontwijken door je ziek te melden of te spijbelen.
  • Je gaat school en diploma extreem relativeren, je vindt dit allemaal niet zo belangrijk. Zo kan je niet mislukken wan ‘je deed niet echt mee’.

Hoe pak je examenstress aan?

Studeren is gedrag dat je kan sturen

  • Hang je examenrooster zichtbaar op: doorstreep elk afgelegd examen.
  • Maak een studieplanning op aan de hand van je examenrooster.
  • Neem leren serieus, het is een vak apart.
  • Studeer op een rustige plek zonder afleiding.
  • Pauzeer pakweg om het uur en ga dan ook weg van je boeken.
  • Laat je overhoren door familie, een vriend of een klasgenoot.

3 leefgewoonten die er toe doen

  1. Slaap genoeg! Want slaapgebrek ruïneert je geheugen en concentratie.
  2. Eet gezond en genoeg. Suiker geeft je een boost maar die is van korte duur. Snoep gerust maar met mate.
  3. Beweeg! Wandelen, sporten, dansen, wat dan ook. Je lijf in beweging zetten maakt je hoofd weer fris en klaar om te leren.

Je gedachten de baas

Word je gedachten gewaar! Waarom? Twee dingen:

  1. je merkt op of ze je voorthelpen of niet
  2. en je leert of je gedachten je afleiden en zo aan de haal gaan met je studeertijd.

Dat gedachten de hele dag door in op komen is perfect normaal. Mensen hebben gedachten. Bij stress gaan die gedachten vaak hun eigen ding doen. Dit doe je ermee:

  • Herformuleer een negatieve gedachte door wat wel goed is. Bijvoorbeeld ‘dit gaat nooit lukken’ herformuleer je in ‘stap voor stap kom ik er wel’.
  • Volg je gedachte niet. Vooral terwijl je studeert. Komt er iets in je op, merk dat dan, laat het voorbijgaan en studeer rustig verder. Dat vraagt wat oefening, maar het werkt!
  • Geef jezelf een regelmatig een schouderklopje. Iets zoals ‘Fouten maken mag, iedereen maakt fouten.’
  • Adem. In. Uit. In. Uit. Volg je adembeweging met je aandacht. Blijf er onafgebroken pakweg 10 ademhalingen bij zonder er iets tussen te laten komen.

Praat

En uiteraard: praat erover. Met familie of vrienden of een leerkracht of interne leerlingenbegeleider op school. Zij zijn specialist in leren! Je kan ook anoniem chatten met je CLB’er. Of met iemand van Teleblok. Loopt je examenstress echt uit de hand, maak dan gerust een afspraak met je CLB’er. Die helpt je met:

  • je studeergewoontes
  • omgaan met negatieve gedachten
  • studeervriendelijke leefgewoontes
  • tijdsverdeling studie-ontspanning

Stress: ieder zijn eigen mix

Waarom je zoveel stress ervaart en hoe die stress zich uit, dat is iets mégapersoonlijk. Herken jezelf: dat is de eerste stap naar beter. En het geeft je voer voor een goed gesprek over je examenstress.

Druk op jezelf

Je wil slagen, je wil dat je ouders trots zijn, je wil niet dom overkomen… Kortom, je voelt druk om te presteren: hard leren en bergen verzetten. Mooi, maar duw jezelf niet onderuit. Want te veel druk creëert spanning en een voortdurend gevoel van tijdsnood. Dat belemmert je dan weer om goed te presteren! Gevolg: slechtere studieresultaten.

Examens als tunnel

Sommige beleven een examenperiode als een tijdelijke obsessie. Kan je enkel nog aan de examens denken, alsof je door soort examentunnel moet? Bingo, dan ben jij er zo eentje. Voor een tijdje kan dat wel lukken, maar hoe meer leerstof je moet verwerken en hoe uitgebreider de examens worden, hoe moeilijker je het krijgt. Doseren is een kunst!

Faalangst

Denk je al op voorhand: 'ik ga dat niet kunnen'? Betrapt je jezelf op negatieve gedachten en de overtuiging dat je de leerstof niet kan beheersen? Dan stuit je op faalangst. Jammer. Want faalangst saboteert studeren. Je schiet er niet mee op, dus speek ons aan.

Perfect, perfecter, perfectst

Sommigen leggen de lat heel erg hoog. Moet het altijd een topscore zijn? Blijft een laag cijfer op het rapport door je hoofd spoken? Dan ben je een perfectionist. Er is niks mis met 'het goed willen doen'. Maar leren betekent ook: fouten durven en mogen maken! Sta toe om niet perfect te zijn.

Studiemethode

Geef toe, dit moeten we wel opnemen in het lijstje. Hoogst onderschatte oorzaak van stress: de manier waarop je studeert. Het woord studiemethode klinkt als Chinees? Wel, je leerkrachten weten als geen ander hoe dat moet. Vraag ernaar. Blijft het nog een warboel, kan je nog bij aankloppen.
Overigens, wie tijdens het jaar nooit 'moet' leren, kan in de problemen komen tijdens de examens als er veel stof gekend moet zijn. Bekijk leren studeren gerust als een hoofdvak!

Vermoeidheid

Je bobijntje is af. Je was even met te veel dingen bezig en nu ben je op. Op zo'n moment lijkt elke tegenslag kolossaal. Een slechter examen voelt aan als een ramp. De energie om aan het volgende vak te beginnen is helemaal weg. Hou het voortaan in de gaten.

Liever een babbel met een vertrouwenspersoon van het CLB?

Spring ff binnen Chat met een CLB-medewerker

Was dit een antwoord op je vraag of gevonden wat je zocht?

Ben je een ouder?